alcohol

Steeds meer mensen kiezen voor een ‘dry January’ ofwel een alcoholvrij januari. De redacteuren van NewScientist wilden een jaar geleden wel eens weten wat het resultaat zou zijn van een poosje geen alcohol gebruiken bij gewone, gezonde mensen die zichzelf als ‘normale’ alcoholgebruikers zien.

Onder de leiding van Professor Rajiv Jalan, een onderzoeker gespecialiseerd in lever-aandoeningen, ondergingen de Engelse redacteuren een onderzoek. Hoewel de groep klein was (14 personen) waren de uitkomsten dramatisch. Men had er geen idee van dat het stoppen met alcohol in slechts een maand zo’n groot effect kon hebben op de gezondheid.

Effecten van 1 maand zonder alcohol

Van de 14 redacteuren, bleven 4 redacteuren gewoon alcohol gebruiken zoals zij gewend waren en 10 stopten een maand (5 weken). Bij de 4 personen die niet stopten veranderde niets; de scores op alle variabelen waren aan het eind van de maand hetzelfde als aan het begin van de maand.

Bij de 10 tijdelijke geheelonthouders was dit wel anders. Na 5 weken zonder alcohol waren dit de resultaten:

  • Afname van vet in de lever met 15% (sommige personen zelfs 20%). Een vette lever is de eerste indicatie dat je lever aan het verslechteren is, hierover later meer.
  • Verlaging van de bloedsuikerspiegel met 16% (van gemiddeld 5.1 mmol/l naar 4.3).
  • Gewichtsverlies, gemiddeld 1,5 kg per persoon.
  • Totaal cholesterol daalde met bijna 5%, van gemiddeld 4,6 naar 4,4 mmol/l.
  • Beoordeling van de slaapkwaliteit verhoogde met 10%.
  • Beoordeling van de mate waarin men zich kon concentreren steeg met maar liefst 18%.

Maar er was ook een negatief punt… De geheelonthouders hadden minder sociaal contact. Tja, blijkbaar hebben Engelsen toch een biertje nodig om het gezellig te maken. Maar dit punt is natuurlijk niet onbelangrijk, ook bij de Blue Zones (gebieden waar relatief veel mensen fit de 100 halen) zien we dat vrouwen op het eiland Okinawa dagelijks genieten van een drankje. Het is lastig te onderzoeken en bewijzen, maar wellicht heeft dat ook een invloed op je gezondheid.

Eén van de andere betrokken onderzoekers zei over de resultaten: ‘We hebben het hier over een vrij gemiddeld groepje Engelsen. Ze vinden zelf niet dat ze zware drinkers zijn, maar het stoppen met drinken gedurende slechts één maand, zorgt ervoor dat ze een minder vette lever, een lager totaal cholesterol en een verbeterde bloedsuikerspiegel hebben en zelfs wat gewicht verliezen. Als iemand een gezondheidsproduct zou ontwikkelen dat hetzelfde resultaat in een maand zou boeken, dan zouden ze binnen zijn!’

Wat is het gevolg van teveel alcohol?

Veel alcohol drinken zorgt er uiteindelijk voor dat je lever naar de knoppen gaat. Dit gebeurt in drie fasen. Opmerkelijk hierbij is dat de lever van de gemiddelde vrouw een veel hogere kans heeft om te beschadigen als gevolg van alcoholgebruik dan de lever van de gemiddelde man:

1. Leververvetting: de lever is erg druk met het afbreken van de alcohol en heeft daarom geen gelegenheid meer om ook de vetten te verwerken. Deze vetten blijven daarom opgeslagen in de lever. De lever gaat geel kleuren en zwelt op als gevolg van vetophoping. Deze fase is gelukkig wel terug te draaien. Als je stopt met alcoholgebruik, dan verdwijnt al het opgehoopte vet weer uit de lever. Overigens vindt leververvetting ook plaats zonder alcohol bij mensen met obesitas (een BMI hoger dan 30), zij hebben in 75% van de gevallen een vervette lever.

2. Alcoholische hepatitis: mensen die langdurig te vaak en te veel alcohol drinken krijgen dus eerst een vervette lever en dit kan leiden tot ontstekingen (hepatitis), dit betekent geelzucht, de hoeveelheid witte bloedcellen stijgt, de lever wordt groter en pijnlijk, levercellen sterven af en men krijgt last van vochtophoping in de buik. Men drinkt zoveel dat er eigenlijk geen ruimte meer is om normaal te eten, hierdoor ontstaan allerlei voedingstekorten. Vaak zie je dan dat deze mensen een hele dikke buik hebben van al het vocht, met hele dunne benen en armen.

3. Cirrose: de dode levercellen zetten zich om in littekenweefsel en als dit niet snel wordt stopgezet, dan krimpt de lever en uiteindelijk zal de lever niet meer functioneren. Er zit dan nog maar één ding op: een levertransplantatie. Gebeurt dit niet dan is het helaas einde verhaal, want zonder lever kunnen wij niet leven.

Maar een verhoogde alcoholinname heeft niet alleen impact op de lever, het kan de bloeddruk verhogen, je hartspier beschadigen en het kan leiden tot diverse soorten kanker.

Wanneer ben je een alcoholist?

De gemiddelde Nederlandse man drinkt 1 à 2 glazen alcohol per dag en de gemiddelde vrouw ½ tot 1 glas per dag. Ruim 10% (14% mannen en 6% vrouwen) van de Nederlanders valt in de categorie ‘zware drinkers’. In deze categorie val je als je minimaal één keer per week meer dan 4 (vrouwen) of meer dan 6 (mannen) glazen alcohol drinkt.

Maar wanneer drink je nou echt teveel? Als je dat wilt weten, kan je het beste een test doen. Ik vond deze test van het Trimbos Instituut erg goed.

Wat is verslaving?

Gelukkig zijn er maar weinig mensen ècht verslaafd aan alcohol, voor de meesten van ons is het best te doen een poosje niets te drinken. Hoewel ik best een beetje op zag tegen een maand geen alcohol, ben ik fluitend de eerste 12 dagen doorgekomen.

Maar kan je alle verslavende middelen laten staan? Sommige yogi’s onthouden zich van alle stimulerende middelen, dus ook cafeïne, suiker en natuurlijk ook alcohol.

Onlangs kwam ik het filmpje hieronder tegen en was erg onder de indruk van de wijze waarop verslaving wordt uitgebeeld. Herkennen jullie het? Ik wel! Het bracht me direct terug naar de tijd dat ik nog rookte (ja…erg hè?!). Op zich is één sigaret, één glaasje wijn, één schaaltje snoep, één lekkere sterke bak espresso of zelfs één Red Bull natuurlijk helemaal niet slecht voor je gezondheid. Je lever kan het meer dan gemakkelijk aan!

Het gaat echter veel meer over de wijze waarop iets wat buiten jou staat je kan kapen. Het eens zo gelukkige vogeltje wordt gekaapt door de ‘golden nugget’ en er blijft niets meer van hem over… De nugget heeft hem volledig in de greep.

Oh ja…van alcohol word je ook dik!

Alcohol bevat redelijk veel kilocalorieën, 7 per gram om precies te zijn.

Wat?Hoeveel?Kilocalorieën
Bier1 flesje (300 ml)138
Rode wijn1 wijnglas (150 ml)123
Witte wijn1 wijnglas (150 ml)101
Champagne1 flûte (85 ml)57
Port1 portglas (50 ml)78
Whisky1 borrelglas (35 ml)86
Jenever1 borrelglas (35 ml)69

Het aantal kilocalorieën per glas lijkt niet eens zoveel, maar bedenk dat een onbelegde volkoren boterham ook 82 kilocalorieën bevat.

Alcohol maakt niet zozeer dik als wel ongezond. Alcoholische dranken bevatten vrijwel geen voedingsstoffen. Snacks die worden genuttigd bij de alcohol zijn vaak vet en zout. En mensen hebben de neiging minder van hun voedingstofrijke maaltijd te nuttigen als ze meer alcohol drinken.

Kortom: meer alcohol betekent minder voedingsstoffen, meer kilocalorieën en meer vet op de verkeerde plekken.

Hoeveel mag ik?

Het advies luidt dat mannen dagelijks niet meer dan 2 en vrouwen niet meer dan 1 glas alcohol zouden moeten consumeren. Let op! Ik heb het hier niet over ‘gemiddeld’ J, feitelijk is het een advies over wat je dagelijks maximaal mag gebruiken.

Het is hierbij goed te weten dat onze lever ongeveer 1,5 uur de tijd nodig heeft om een glaasje alcohol te verwerken. Het advies is dan ook alcohol niet ‘op te sparen’. Het is beter iedere dag een glas te drinken, dan één keer per week 5 glazen.

En? Heb ik je al gemotiveerd om een maandje te stoppen met alcohol? Of kap je er misschien wel helemaal mee na het lezen van al dit slechte nieuws? Laat het weten onderaan deze pagina!

 

Bronnen

NewScientist. Our liver vacation: Is a dry January really worth it? December 2013. 

Schalm SW. Ziekten van lever en galwegen. In: Van der Meer J, Stehouwer CDA. Interne Geneeskunde. 13e herziene druk. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2005.

Wilsnack SH, Wilsnack RW. Focus On: Women and the Costs of Alcohol Use. Alcohol Research. 2014; 35(2): 219–228.

Harvard School of Public Health. Alcohol: Balancing Risks and Benefits.

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010. 2011. 

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Nationaal Kompas Volksgezondheid. Hoeveel mensen gebruiken alcohol? 

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!