Robert Lustig

Afgelopen vrijdag was ik op het congres Arts & Voeding in Leiden waar Robert Lustig ‘special guest’ was. Hij gaf twee presentaties over het gevaar van suiker en over waarom fructose eigenlijk een soort alcohol is voor ons lichaam.

Wie is Robert Lustig?

Lustig is een kinderarts en professor aan de Universiteit van California. Lustig is echter bovenal een ‘rising star’. Op Youtube staat zijn indrukwekkende presentatie van anderhalf uur over suiker. Zijn boodschap is indringend en in de Verenigde Staten hangen ze aan zijn lippen. Lustig is everywhere!

In de film Fed Up die onlangs in de Verenigde Staten met veel geweld werd gelanceerd heeft Lustig een hoofdrol en om een beeld te krijgen is het aardig de trailer te bekijken:

Omdat ik zijn boodschap bijzonder waardevol vind en er in Nederland nog weinig over gesproken wordt, staat mijn blog vandaag daarom helemaal in het teken van het verhaal van Robert Lustig over suiker.

Wat is het probleem?

Diabetes mellitus type 2, hart- en vaatziekten, kanker en dementie worden ook wel welvaartsziektes genoemd. Het idee is dat obesitas het risico op deze ziektes aanzienlijk verhoogt. Dik zijn, zou leiden tot ziek zijn. Maar is dat wel zo?

Van alle mensen met obesitas heeft 20% helemaal geen welvaartsziektes. Daartegenover staat dat maar liefst 40% van alle mensen met een gezond, normaal gewicht wèl welvaartsziektes hebben. Maar liefst 60% van ons overlijdt ook daadwerkelijk aan die welvaartsziektes.

Niet alleen dikke mensen hebben dus een probleem, ook dunne mensen! Lustig noemt hen ook wel de ‘skinny obese’.

Het probleem is dus niet dat we te dik worden, maar dat we ziek worden.

Te veel kilocalorieën of teveel suiker?

In de periode 1985-2010 zijn wij ongeveer 8% meer kilocalorieen per dag gaan consumeren. Ondertussen is in diezelfde periode het aantal mensen met diabetes mellitus type 2 met 727% toegenomen.

Die 8% valt nog wel mee. In de periode 1985-2010 is de suikerconsumptie echter wèl aanzienlijk gestegen. Van 98 miljoen ton per jaar naar 160 miljoen ton per jaar. Kijk, daar ligt misschien een oorzaak.

Wat is suiker?

Suiker is een molecuul die samengesteld is uit fructose en glucose. Glucose is de brandstof van het leven en de meeste complexe koolhydraten (bijvoorbeeld volkoren rijst of brood) bestaan dan ook uit lange ketens van glucosemoleculen. Bij suiker is dat dus anders, dat is een kleine molecuul bestaande uit 1 molecuul fructose en 1 molecuul glucose.

Glucose wordt door het lichaam snel opgenomen en naar cellen getransporteerd, bijvoorbeeld onze hersencellen. Het geeft ons brandstof en dankzij glucose kunnen onze hersenen, spieren en andere organen goed functioneren.

Fructose niet. De stofwisseling van fructose is ingewikkeld. Mocht je willen weten hoe het werkt, dan raad ik je aan de 1,5 uur durende presentatie van Lustig te bekijken. Heb je daar geen zin in, neem dan van mij het volgende aan: fructose gaat rechtstreeks naar je lever en wordt daar omgezet in vet.

Fructose functioneert als alcohol

Fructose lijkt ontzettend op alcohol, alcohol gaat namelijk ook naar je lever en wordt daar ook omgezet in vet. Een overload aan fructose levert dan ook problemen op die heel erg lijken op de problemen van een alcoholist:

  • Verhoogde bloeddruk
  • Hart- en vaatziekten
  • Verhoogd cholesterol
  • Ontsteking van de alvleesklier (waardoor je uiteindelijk ook diabetes krijgt)
  • Obesitas
  • (Non) Alcoholische Steatohepatitus (door vervetting van de lever)
  • Afwijkingen bij ongeboren kinderen (foetaal alcohol syndroom of foetale insuline resistentie)
  • Beschadiging mitochondriën (energiecentrales in je lichaamscellen)
  • Verslaving

In de Verenigde Staten zijn de eerste kinderen met leververvetting al gesignaleerd. Leververvetting was tot voor kort voorbehouden aan alcoholisten.

Waarin zit fructose?

In de jaren ’80 werd alles vetarm. Maar wat doe je met een product als je het vet eruit hebt gehaald? Wat stop je er dan in om het toch smakelijk en vooral houdbaar te maken? Het antwoord is: suiker. Sugar is everywhere! Probeer maar eens een week lang de etiketten te lezen op elk pakje, zakje, potje of flesje dat je in handen krijgt. Suiker zit overal in.

Suiker zit ook in frisdrank, vruchtensap en aanmaaklimonade. Deze suikers verdwijnen met enorme hoeveelheden in levers van volwassenen, maar vooral in de levers van kleine kinderen.

Fructose zit uiteraard ook in fruit, maar die hoeveelheden zijn vele malen lager dan de hoeveelheid in bijvoorbeeld limonade. Uitgaande van een normaal, gezond voedingspatroon krijg je zo’n 15 gram fructose per dag binnen door consumptie van o.a. fruit. Dit is prima en zolang je de fructose in originele vorm (fruit) eet, dan krijg je het binnen met vezels èn waardevolle vitamines en mineralen.

De schatting is dat we begin vorige eeuw gemiddeld zo’n 16-24 gram per dag consumeerden. Deze hoeveelheid is in de loop der jaren opgelopen tot ongeveer 73 gram fructose per dag bij tieners in de Verenigde Staten. Maar liefst 15 procent van hun totale inname aan kilocalorieën komt uit fructose.

Het gaat hier alleen over fructose. Zouden we het omrekenen naar suiker dan komen we op bijna twee keer zoveel uit!

Wat te doen?

Samenvattend kan je dus zeggen dat de consumptie van fructose explosief gestegen is in de afgelopen 30 jaar. Onze lever staat zwaar onder druk door de consumptie van fructose en we krijgen hier welvaartsziektes van. Fructose is een toxine en zou behandeld moeten worden als alcohol.

Lustig is van oorsprong kinderarts en zijn advies is dus niet alleen gericht aan volwassenen, maar juist ook aan de ouders van jonge kinderen:

  1. Gooi alle gesuikerde dranken het huis uit (dus: frisdrank, vruchtensappen, aanmaaklimonades, etc).
  2. Eet koolhydraten met vezels (eet dus volkoren en eet fruit zoals het aan de boom groeit).

Het verhaal van Lustig is hiermee nog niet afgelopen. Volgende week zal ik uitleggen waarom insuline zo belangrijk is en hoe het nu precies functioneert. Klik hier om direct verder te lezen.

 

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!