eten tegen kanker

Twee weken geleden was deel twee van Retour Hemel te zien op tv. Deze aangrijpende documentaire vertelt over het laatste deel van het leven van Mark Bos, een journalist die op 46-jarige leeftijd prostaatkanker kreeg. In januari van dit jaar, toen hij nog leefde en hoop had, werd deel 1 uitgezonden. Een indrukwekkend document.

De kans dat we overlijden als gevolg van kanker, is ongeveer 1 op 3. Het is daarmee de belangrijkste doodsoorzaak. Uiteraard moeten we ergens aan overlijden, maar zoals het voorbeeld van Mark Bos al laat zien, kan kanker je ook op een veel te jonge leeftijd te pakken krijgen. Op dit moment herstelt ook een veel te jong mens die mij na aan het hart ligt van een ingrijpende operatie als gevolg van kanker.

Gelukkig biedt de medische wereld aan steeds meer mensen een tweede kans. In de jaren ’50 was de kans op overleving slechts 1 op 4, terwijl gemiddeld nu meer dan 60% van de patiënten beter wordt. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat juist ook deze groep – de groep die beter wordt – baat heeft bij het verbeteren van de leefstijl. Een gezonde leefstijl kan namelijk helpen voorkomen dat de kanker terugkomt.

 

Relatie leefstijl & kanker

Op mijn blog heb ik het regelmatig over het verlagen van het risico op kanker door een gezonde leefstijl. Begin van dit jaar verschenen er echter krantenkoppen met de boodschap dat ‘pech’ een belangrijke rol speelt in het ontstaan van kanker. Een grote groep mensen reageerde begrijpelijkerwijs met opmerkingen als: ‘Zie je wel! Je moet gewoon van het leven genieten. Bespaar jezelf het verdriet van al dat groenvoer, je weet toch niet waar je dood aan gaat. Mijn opa rookte, dronk en at iedere dag gebakken eieren met spek, werd stokoud en kreeg nooit kanker.’

Het artikel over de grote rol van ‘pech’ bij kanker deed de wenkbrauwen van heel veel wetenschappers optrekken. Wat was hier aan de hand? Het was ondertussen toch wel duidelijk dat een groot deel van alle kanker voorkomen kan worden door een gezonde leefstijl?

Later bleek dat de onderzoekers iets heel specifieks hadden uitgezocht. Hun onderzoek was gericht op de relatie tussen kanker en de snelheid van stamceldeling in diverse organen. Ook hadden de onderzoekers twee zeer veel voorkomende vormen van kanker (prostaat- en borstkanker) niet in hun onderzoek mee genomen. De uitkomsten waren zeker relevant, maar wellicht in een iets te commercieel persbericht verpakt. De boodschap werd daarna door allerlei media ook nog eens met veel geweld verder gecommuniceerd: ‘Wie kanker krijgt, heeft botte pech’.

De Wereldgezondheidsorganisatie reageerde furieus op deze berichten. Het niet correct communiceren van conclusies uit wetenschappelijke onderzoeken kan op deze manier schakelijk zijn voor de volksgezondheid. In dit geval gingen de krantenkoppen frontaal tegen de uitspraken van de Wereldgezondheidsorganisatie in, deze stelt namelijk dat bijna de helft van alle kanker voorkomen zou kunnen worden.

 

Anti-kanker eetadvies

Leefstijl omvat meer dan eten. De Wereldgezondheidsorganisatie doelt met ‘te voorkomen’ niet alleen op onze voeding, maar eigenlijk op alle aspecten in onze omgeving die we in meerdere of mindere mate kunnen beïnvloeden. Denk hierbij dus ook aan roken, bewegen en het binnen krijgen van allerlei verontreiniging (asbest, pesticiden, (zonne)straling, etcetera).

Kijken we alleen naar voeding, dan zien we dat het er vooral op aankomt slank te blijven, meer plantaardige voeding te eten, minder dierlijke producten en vooral minder rood vlees te eten, minder alcohol te gebruiken, minder bewerkte voeding te eten en terughoudend te zijn met het gebruik van supplementen (vooral antioxidanten in supplementvorm).

 

Antioxidanten verdacht

Hoewel antioxidanten in groenten en fruit heel veel gezondheidsbevorderende eigenschappen hebben en wellicht ook helpen bij het voorkomen van kanker, is gebleken dat deze mooie stoffen zich ook tegen ons kunnen keren. Al in 1994 bleek dit uit een bekend Fins onderzoek onder rokende mannen.

De Finnen dachten dat een supplement met bètacaroteen (een antioxidant) misschien het risico op het ontstaan van longkanker kon verlagen. Tot ieders verbazing bleek dit supplement het risico op longkanker bij rokende mannen juist te verhogen. Onlangs bleek uit een ander onderzoek dat zelfs crèmes met antioxidanten gevaarlijk kunnen zijn voor mensen met bepaalde vormen van huidkanker, het bleek de groei van de uitzaaiingen zelfs te verdubbelen.

Kortom, probeer antioxidanten via je normale voeding binnen te krijgen en wees terughoudend met met antioxidanten in de vorm van pillen en crèmes.

 

Wat moet ik juist wél eten tegen kanker?

Naast alle dingen die je beter kan laten staan, zijn er natuurlijk ook voedingsmiddelen die het risico op kanker doen verlagen. In het algemeen kan je dan denken aan natuurlijke ontstekingsremmers en in het bijzonder nog aan de volgende voedingsmiddelen:

  • Groene thee
  • Kurkuma
  • Pinda’s
  • Bessen
  • Lijnzaad
  • Groenten in het algemeen en in het bijzonder de kruisbloemige groenten zoals broccoli, bloemkool, spruiten, boerenkool en andere kolen

 

Maar wat als ik al kanker heb?

Voeding tijdens kanker is een ander onderwerp dan voeding ter preventie van kanker. Dit verschil wordt niet altijd opgemerkt. Wat hierboven beschreven is, is dus van toepassing op mensen die geen kanker hebben of genezen zijn van kanker.

Wat goede voeding is tijdens kanker, hangt af van welke vorm van kanker het betreft, welke behandeling een patiënt krijgt en de voedingstoestand waarin de patiënt zich bevindt. Het is in dat kader goed te weten dat meer dan de helft van de patiënten met kanker ondervoed is en dit heeft een negatief effect op de behandeling die ze krijgen.

Anderzijds zijn er ook hele bijzondere, veelbelovende onderzoeken gaande waarbij chemotherapie gecombineerd wordt met een korte periode van vasten. Zo concludeerden onderzoekers uit Leiden dat kort vasten rondom de chemotherapie wellicht kan leiden tot een beter herstel van patiënten met borstkanker.

Wat voor jou de beste voeding is, hangt bij kanker heel erg af van de situatie. Bespreek dit dus met artsen en gespecialiseerde voedingsdeskundigen.

 

Bronnen

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Volksgezondheidenzorg.info. Sterfte naar doodsoorzaak (cijfers uit 2011). https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/sterfte-naar-doodsoorzaak/cijfers-context/huidige-situatie#node-sterfte-naar-hoofdgroepen-van-doodsoorzaken

KWF Kanker Bestrijding. Dit bereiken we met onderzoek. https://www.kwf.nl/onderzoek/resultaten-onderzoek/Pages/default.aspx

World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research.
Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer: a Global Perspective. Washington DC: AICR, 2007

NRC. ‘Pech’ speelt belangrijke rol bij ontstaan van kanker. 2 januari 2015. http://www.nrc.nl/nieuws/2015/01/02/pech-speelt-belangrijke-rol-bij-ontstaan-van-kanker/

World Health Organization. Cancer prevention. http://www.who.int/cancer/prevention/en/

Tomasetti C, Vogelstein B. Variation in cancer risk among tissues can be explained by the number of stem cell divisions. Science. 2015;347(6217):78-81.

Trouw. Wie kanker krijgt, heeft botte pech. 2 januari 2015. http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/3821581/2015/01/02/Wie-kanker-krijgt-heeft-botte-pech.dhtml

World Health Organization. International Agency for Research on Cancer. Most types of cancer not due to ‘bad luck’ – IARC responds to scientific article claiming that environmental and lifestyle factors account for less than one third of cancers. January 13 205. http://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2015/pdfs/pr231_E.pdf

World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research.
Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer: a Global Perspective. Washington DC: AICR, 2007

The ATBC Cancer Prevention Study Group. The Effect of Vitamin E and Beta Carotene on the Incidence of Lung Cancer and Other Cancers in Male Smokers. The New England Journal of Medicine. 1994;330:1029-1035.

Le Gall K, Ibrahim MX, Wiel C, et al. Antioxidants can increase melanoma metastasis in mice. Science Translational Medicine. 2015;7(308). DOI: 10.1126/scitranslmed.aad3740

Rahmani AH, Al Shabrmi FM, Allemailem KS, et al. Implications of green tea and its constituents in the prevention of cancer via the modulation of cell signaling pathway. BioMed Research International. 2015;2015. DOI: 10.1155/2015/925640.

Shehzad A, Rehman G, Lee YS. Curcumin in inflammatory diseases. BioFactors. 2013;39(1):69-77.

Bonaccio M, Di Castelnuovo A, De Curtis A, et al. Nut consumption is inversely associated with both cancer and total mortality in a Mediterranean population: prospective results from the Moli-sani study. British Journal of Nutrition. 2015;114(5):804-811.

Boivin D, Blanchette M, Barrette S, et al. Inhibition of cancer cell proliferation and suppression of TNF-induced activation of NFkappaB by edible berry juice. Anticancer Research. 2007;27(2):937-948.

Goyal A, Sharma V, Upadhyay N, et al. Flax and flaxseed oil: an ancient medicine & modern functional food. Journal of Food Science and Technology. 2014;51(9):1633-1653.

Sestili P, Fimognari C. Cytotoxic and Antitumor Activity of Sulforaphane: The Role of Reactive Oxygen Species. BioMed Research International. 2015;2015. DOI: 10.1155/2015/402386.

Vogel J, Beijer S, Doornink N, et al. Voeding bij kanker. Utrecht: De Tijdstroom; 2012.

De Groot S, Vreeswijk MPG, Welters MJP, et al. The effects of short-term fasting on tolerance to (neo) adjuvant chemotherapy in HER2-negative breast cancer patients: a randomized pilot study. BMC Cancer. 2015;15(652). DOI: 10.1186/s12885-015-1663-5.

 

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!