Tja sorry, dit blogje is een beetje uit de hand gelopen. Ik kan ieder geval nu al zeggen dat ik mijn sojayoghurt milkshakes gewoon lekker blijf drinken, mits bio en niet genetisch gemodificeerd… Dus: voor wie de achtergrond wil weten: veel leesplezier, voor wie gewoon het recept wil: scrol naar beneden!

Overigens…over soja kan je hele rapporten schrijven. Ik ben vooral ingegaan op een paar opvallende punten. Ik ben echter wel gemotiveerd er nog eens wat dieper op in te gaan. Dus: zie dit vooral als deel 1 over soja.

Lekker alternatief voor zuivel

Wij zijn vegetarisch en eten daarbij ook vrijwel geen zuivelproducten. Om dan toch leuke, smakelijke gerechten te maken, grijp je al snel naar sojaproducten. Vooral sojamelk en sojayoghurt zijn populair. Bij de Starbucks verkopen ze heerlijke cappuccino met sojamelk en mijn milkshakes van sojayoghurt zijn ook niet te versmaden (zie recept onderaan).

Soja zit echter niet alleen in deze bekende producten. Ook vrijwel alle vegetarische vleesvervangers bestaan grotendeels uit soja. Veel heftiger is het feit dat in maar liefst 60-70% van alle producten die in de supermarkt verkocht worden soja is verwerkt. Kijk maar eens goed op de diverse pakjes en zakjes (1).

Voor wie nog vlees en zuivelproducten eet is het ook aardig te weten dat 11% van al het veevoer ook uit soja bestaat.

Waarom is soja zo interessant?

Wij halen eiwitten uit veel verschillende producten, niet-vegetariërs halen eiwitten grotendeels uit dierlijke producten. Zouden wij echter alle eiwitten laten liggen en alleen eiwitten halen uit soja, dan zouden wij daarvan kunnen leven. Dit heeft te maken met de samenstelling van die eiwitten. (2)

Een mooi en rijk plantaardig product dus.

Veroorzaakt soja kanker?

Als je echter op het internet de verschillende blogs raadpleegt, krijg je een heel ander beeld. Soja zou kanker veroorzaken en dan met name typen kanker die een relatie hebben met oestrogenen (hormonen), zoals borstkanker bij vrouwen en prostaatkanker bij mannen.

Toch is dit vreemd, aangezien in landen waar van oudsher soja tot het dagelijkse voedingspatroon behoort, kanker veel minder voorkomt. In landen als Japan komt nog steeds veel minder kanker voor dan in de Westerse landen. Uit onderzoek is gebleken dat de groei van prostaatkanker die nu plaatsvindt in die landen volledig te danken is aan het overnemen van de Westerse leefstijl en niet de hogere consumptie van soja (3). De consumptie van soja zou het risico op prostaatkanker zelfs verlagen (4).

In het geval van borstkanker zien we ook een beschermend effect van soja (5). Echter, het lijkt logisch dat vrouwen die al borstkanker hebben een nadelige invloed zouden kunnen ervaren van fyto oestrogenen in soja. Concreet zou dit betekenen dat sojaconsumptie het risico op borstkanker verlaagt, maar dat we nog niet zeker zijn of het ook een remmend effect heeft zodra de kanker zich gemanifesteerd heeft. Voor zover ik heb begrepen geven specialisten dan ook aan dat zij vrouwen met borstkanker niet stimuleren meer soja te eten (6, 7).

Genetisch gemanipuleerde soja

De negativiteit rondom soja heeft natuurlijk ook te maken met het feit dat soja één van de belangrijkste ‘transgene’ gewassen is.

Sommige voorbeelden geven je de kriebels: gepatenteerde sojazaden die resistent zijn voor bepaalde onkruidverdelgers die door dezelfde onderneming worden verkocht. Brrr…. (8)

Andere voorbeelden geven je de twijfels: genetisch gemodificeerde rijst waarin beta-caroteen en extra ijzer is opgenomen, waardoor ontwikkelingslanden bepaalde veel voorkomende tekorten kunnen voorkomen (8).

Maar hoe zit het met de soja die je in de winkel koopt? Is die ook genetisch gemodificeerd? De Europese en Nederlandse wetgeving schrijft voor dat aanwezigheid van meer dan 0,9% genetisch aangepaste bestandsdelen, op het etiket vermeld moet worden. In Nederland worden deze producten heel weinig aangeboden, omdat de Nederlandse consument zulke producten liever niet koopt.

Maar… Op het etiket van jouw hamburger staat niet of de koe genetisch gemodificeerde voeding heeft gekregen. Of: wat heeft de geit gekregen voordat de geitenmelk werd afgevoerd? Het is ontzettend lastig te achterhalen welke voeding deze dieren gekregen hebben, want de enorme bulk (genetisch gemodificeerde) soja die Nederland binnenkomt (Nederland is de grootste importeur van soja na China) wordt op één grote hoop gegooid en vervolgens verspreid over de diverse veevoerbedrijven (9).

Conclusie

Ik blijf gewoon lekker mijn sojayoghurt eten. Maar met de kennis die ik heb opgedaan, ga ik voor biologische sojaproducten en geef ik daarbij de voorkeur aan gefermenteerde producten als tempeh en de betere sojasauzen . Ook ben ik erg blij dat ik vrijwel geen dierlijke producten meer eet, want het is overduidelijk dat ons vee een onduidelijk mengsel van allerlei soja binnenkrijgt: genetisch gemodificeerd en met een enorme impact op het leven in vooral Zuid-Amerikaanse landen.

Ook wil ik toch wel even kwijt dat er veel bloggers zijn die extreem anti-soja zijn. Ik lees die stukjes graag, maar ben ook kritisch. Waar halen zij hun informatie vandaan? Immers, ik zie zelden bronnen vermeld.

En tot slot: hier in het Westen kunnen we soms ook doorschieten. Gezonde voeding is vooral: matig en gevarieerd. Niet: liters sojamelk.

Recept Milkshake zonder melk

Milkshake zonder melk

Gewoon lekker tussendoortje als het warm is of als heerlijk toetje.

Ingrediënten

  • Sojayoghurt, maar je kan natuurlijk ook een product als Vifit gebruiken (weliswaar zuivel, maar wel met hele goede probiotica)
  • Een pak ingevroren fruit (bijvoorbeeld frambozen bij de Albert Heijn)
  • Een banaan, in stukjes gesneden en ingevroren
  • Eventueel wat vers fruit (bijvoorbeeld bosbessen)

Giet wat yoghurt in de blender. Voeg de stukjes ingevroren banaan en de ingevroren frambozen toe. Zet de blender aan en stop zodra het geheel een mooie, ijs- tot milkshake-achtige massa is geworden.

Neem een leuk glas, leg op de bodem wat vers fruit (aardbeitjes, bosbessen) en giet de milkshake erop. Direct serveren.

Bronnen

(1) Stichting Ketentransitie Verantwoorde Soja. Factsheet Soja. http://www.verantwoordesoja.nl/download/4/factsheet_soja.pdf

(2) Erdman Jr JW, Fordyce EJ. Soy products and the human diet. The American Journal of Clinical Nutrition. 1989;49:725-37.

(3) Namiki M, Akaza H, Lee SE, Song JM, et al. Prostate Cancer Working Group report. Japanese Journal of Clinical Oncology. September 2010;40 Suppl 1:i70-75. (4) Yan L, Spitznagel EL. Soy consumption and prostate cancer risk in men: a revisit of a meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition. April 2009; 89(4):1155-63.

(4) Yan L, Spitznagel EL. Soy consumption and prostate cancer risk in men: a revisit of a meta-analysis. The American Journal of Clinical Nutrition. April 2009; 89(4):1155-63.

(5) Rice S, Whitehead SA. Phytoestrogens and breast cancer –promoters or protectors? Endocrine-Related Cancer. December 2006;13:995-1015.

(6) Caan BJ, Natarajan L, Parker B, et al. Soy Food Consumption and  Breast Cancer Prognosis. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. 2011;20:854-858.

(7) Ziegler RG. Phytoestrogens and breast cancer. The American Journal of Clinical Nutrition. February 2004;79:183-184.

(8) Kleter GA, Kuiper HA. Biotechnologie en voedselveiligheid. Justitiele Verkenningen 2003;6:86-98.

(9) Schalk S, Schuiling J. Sporen van criminele soja. Stichting Greenpeace Nederland. April 2006. http://www.greenpeace.nl/Global/nederland/report/2007/8/sporen-van-criminele-soja.pdf

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!