Methionine Andrea Kruis

Wat een leuke tekening, vind je niet? Andrea Kruis, illustrator en onder andere bekend van haar strip Vijftien en een ½ (wekelijks in de Margriet in de jaren ’90) zal zo nu en dan een blog versieren en verduidelijken met haar leuke tekeningen. Wij zijn heel benieuwd naar wat je vindt van onze samenwerking. Laat het weten via een berichtje!

 

Methionine

Wat nou weer? Weer een nieuw superfoodje? Wat is in vredesnaam methionine? Methionine blijkt een stof te zijn die wij in ruime mate binnen krijgen. Onderzoek toont aan dat veel methionine ons sneller doet verouderen. Niets ‘superfood’ dus, maar rimpelfood!

Dat we ouder kunnen worden met een calorie-beperkt dieet was al bekend en ook redelijk goed wetenschappelijk onderbouwd. Maar ja, 40% minder eten…sorry. Ik heb al moeite om het bij 0% te houden! Gelukkig is ondertussen gebleken dat de voordelen van caloriebeperking grotendeels te danken zijn aan de specifiek beperking van methionine in het eten.

 

Minder methionine betekent een langer leven

Uit diverse onderzoeken is gebleken dat een hoge methionine-consumptie (in ieder geval bij ratten en muizen) leidt tot:

  • Geheugenverlies
  • Een verhoogd risico op Alzheimer
  • Versnelde tumorgroei bij kanker
  • Verhoogde laaggradige inflammatie

Door het drastisch verlagen van methionine in voeding word je daarentegen gezonder en ouder. Ratten en muizen die gedurende enkele maanden op een methionine-arm dieet werden gezet leefden langer, hadden minder last van staar en lieten verbeterde waardes zien voor onder andere bloedsuiker, insuline en cholesterol. Minder methionine blijkt ook te zorgen voor een verbeterd metabolisme, simpel gezegd: je verbrandt meer kilocalorieën op een dag, waardoor je dus meer kan eten (kijk, daar hebben we wat aan). Ratten en muizen bleken bij een methionine-arm dieet minder dik te zijn en vooral buikvet te verliezen. Methioninebeperking remt bovendien de groei van tumoren bij een groot aantal vormen van kanker, waaronder borst-, darm- en prostaatkanker.

Het verlagen van de inname van methionine met zo’n 80% blijkt bij ratten en muizen de levensduur met maar liefst 25% te kunnen verlengen!

 

Wat is methionine en waar zit het in?

Methionine is een essentieel aminozuur, een onderdeel van eiwitten. Hoewel het ook voorkomt in bijvoorbeeld peulvruchten, krijgen we het overgrote deel binnen via vlees, vis, kip en ei. Minder dierlijke producten dus!

Wat zijn ook alweer eiwitten en aminozuren??

Eiwitten zijn belangrijke bouwstenen van het leven. Zo bestaan onze spieren grotendeels uit eiwitten, maar ook onze nagels en haren. Eiwitten zijn hele grote moleculen, opgevouwen strengen van kleine moleculen, een soort kralen. Die kralen zijn aminozuren. Eén eiwit bestaat meestal uit heel veel aminozuren, soms wel duizenden.

Alle verschillende eiwitten in het menselijk lichaam zijn opgebouwd uit 20 verschillende aminozuren. Omdat eiwitten constant worden afgebroken en opgebouwd, hebben wij ook continue een toevoer van eiwitten nodig via onze voeding. Ons lichaam is echter een bijzonder ingenieus systeem. Van slechts 9 van die 20 aminozuren kan ons lichaam zelf alle 20 aminozuren aanmaken. Die 9 aminozuren worden essentiële aminozuren genoemd, deze moeten we dus via de voeding binnen krijgen.

Methionine is één van die essentiële aminozuren.

 

Krijgen we wel genoeg aminozuren/eiwitten binnen?

Een gemiddelde, gezonde Nederlander krijgt meer dan voldoende eiwitten binnen, namelijk 1,0 tot 1,2 gram eiwit per kg lichaamsgewicht. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 0,8 gram eiwit per kg lichaamsgewicht.

Maar krijgen we dan teveel binnen? Volgens de Gezondheidsraad niet. Gemiddeld bestaat 14% van onze voeding in termen van kilocalorieën uit eiwitten en de bovengrens voor eiwitten is 25%. Meer dan dit niveau zou volgens de Gezondheidsraad leiden tot een relatief korter leven als gevolg van verzuring van het lichaam, verhoogde uitscheiding van calcium (en dus botontkalking), nierschade en kanker. Ook de Gezondheidsraad onderkent dus dat er een relatie tussen eiwitten en veroudering bestaat.

 

Dierlijk en plantaardig eiwit

Bijna 40% van de eiwitten die Nederlanders binnen krijgen is dierlijk en zit dus vol methionine. Dierlijke eiwitten lijken veel op de eiwitten in ons lichaam, ze bevatten ongeveer dezelfde samenstelling van aminozuren. Deze gelijkenis tussen menselijke eiwitten en dierlijke eiwitten heeft ervoor gezorgd dat we in de gezondheidswetenschap spreken van ‘eiwitten van hoge kwaliteit’. ‘Kwaliteit’ betekent hier dus niet ‘gezond’, het betekent vooral dat het eiwitten zijn die erg lijken op onze eigen eiwitten.

Maar is dat nou zo nodig om eiwitten tot je te nemen die erg op jouw lichaamseiwitten lijken? Een koe eet voornamelijk gras en een orang oetang blaadjes. Zij eten dus eiwitten van een zogenaamd lage kwaliteit. Toch is een grasetende koe gezond en een orang oetang uit het bos heel sterk. Vanuit gezondheidsperspectief kan je daarom niet spreken over lage of hoge kwaliteit van eiwitten.

 

Minder dierlijk is beter voor je gezondheid

Wat is de moraal van dit verhaal? Dat is een hele eenvoudige, namelijk dat dit alweer een goede reden is om vooral planten te eten. We hoeven onszelf niet uit te hongeren met een calorie-beperkt dieet om gezond ouder te worden. Het enige wat je daarvoor hoeft te doen is te zorgen dat je minder vlees, vis, kip en ei eet. Door bijvoorbeeld vegetariër te worden, krijg je per saldo al veel minder methionine binnen en is de kans op een gezonde oude dag dus groter.

En kijk dus uit met paleo of oerdiëten! Veel koolhydraatarme en eiwitrijke diëten staan bol van de methionine! Je valt er wellicht van af en krijgt er nu misschien een strak lijf van, maar over de gevolgen op lange termijn is weinig bekend.

Maar je hoeft ook niet persé veganist te worden om gezond oud te kunnen worden. Volg gewoon een klassiek Mediterraan dieet of word voor 80% ‘plant based’. Dat is al een geweldige vooruitgang voor je gezondheid!

Hoe zorg jij voor meer plantaardig in je voedingspatroon?

 

Bronnen

Pamplona R, Barja G. Mitochondrial oxidative stress, aging and calorie restriction: The protein and methionine connection. Biochimica et Biophysica Acta. 2006;1757:496–508.

Sanchez-Roman I, Barja G. Regulation of longevity and oxidative stress by nutritional interventions: role of methionine restriction. Experimental Gerontology. 2013;48(10):1030-42.

American Physiological Society. Diet Rich in Methionine—Found Most Abundantly in Eggs, Fish and Meats—May Promote Memory Loss. 2015. 

Temple University. Diet high in methionine could increase risk of Alzheimers. 2009. 

Wanders D, Ghosh S, et al. Transcriptional impact of dietary methionine restriction on systemic inflammation: relevance to biomarkers of metabolic disease during aging. Biofactors. 2014;40(1):13-26.

Rolfes SR, Pinna K, Whitney E. Normal and Clinical Nutrition. 9th edition. Wadsworth Cengage Learning; 2012.

Centraal Bureau voor de Statistiek. Nederlanders steeds langer maar vooral zwaarder. 2012.

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010: Diet of children and adults aged 7 to 69 years. 2011. 

Gezondheidsraad. Voedingsnormen: energie, eiwitten, vetten en verteerbare koolhydraten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001; publicatie nr 2001/19R (gecorrigeerde editie: juni 2002). 

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!