mijn kind eet niet

Zoek op het internet op ‘mijn kind eet niet’ en je krijgt honderden websites met informatie over slecht etende peuters en kleuters. Goede en minder goede informatie met algemene adviezen over hoe je een kind aan het eten krijgt.

Maar wat moet je nou echt doen, concreet? Dat komt maar weinig aan de orde, terwijl hierover best een aantal onderzoeken zijn gedaan. Daarom vandaag een blog over moeizame eters én een concreet plan om dit op te lossen.

 

Hoe erg is het?

Tot wel 50% van de kinderen tot 3 jaar kent periodes van kieskeurig en moeizaam eten. Meestal neemt dit vanaf 6-jarige leeftijd weer af. Moeilijk eten wil nog niet zeggen dat er echt sprake is van een probleem. Van een echt eetprobleem wordt meestal pas gesproken zodra een kind een groeiachterstand vertoont of klachten krijgt als gevolg van een tekort aan voedingsstoffen. Als dat gebeurt, dan moeten er professionals aan te pas komen. Eerst de huis- of kinderarts en daarna vaak een gespecialiseerde diëtist.

Waarom kinderen eetproblemen ontwikkelen weten we eigenlijk nog niet, over het ontstaan ervan is nog maar weinig bekend.

Komt een kind met een eetprobleem in het medische circuit, dan wordt eerst heel nauwkeurig geïnventariseerd wat het kind precies eet en wat de textuur van de voeding is. Zo zijn er bijvoorbeeld kinderen die alles eten, mits gepureerd. Ook wordt nagegaan wat de klachten zijn: buikpijn, diarree, spugen, moeilijk kunnen slikken, enzovoort. Sommige kinderen vertonen afwijkend gedrag tijdens het eten, zo zijn er kinderen die geen slikproblemen hebben, maar toch veel te lang op hun eten kauwen en het daarna regelmatig uitspugen.

Op basis van zo’n inventarisatie wordt geanalyseerd of een kind binnen krijgt wat het nodig heeft. Ook wordt onderzocht wat het probleem zou kunnen zijn. Tot slot wordt in overleg met ouders een gestructureerd plan gemaakt.

In de meeste gevallen is er echter geen sprake van een echt eetprobleem, maar is er sprake van een een zogenaamde ‘picky eater’, een kieskeurige eter. In Nederland hebben bijna 30% van de 3-jarige kinderen dit soort eetproblemen en dit daalt tot ruim 10% zodra kinderen 6 jaar oud zijn. Lastig eetgedrag is dus vaak een ontwikkelingsfase, waar een kind overheen groeit.

 

Hoe leert een kind goed te eten?

Goed eten begint al tijdens de zwangerschap. Moeders die goed eten krijgen kinderen die goed eten. Het is voor zwangere vrouwen daarom belangrijk gevarieerd te eten en dit ook tijdens de borstvoeding door te zetten. Variatie is ook het toverwoord bij de eerste hapjes van een kind. Spelen met eten, proeven en uitspugen horen bij de onderzoeksfase. Denk dus niet te snel ‘dit lust mijn kind niet’, maar negeer afwijzend gedrag. Biedt geregeld voeding aan dat je kind eerder niet wilde wilde eten. Hierdoor neemt ook de afkeer en de angst voor nieuwe voedingsmiddelen af.

Een kind heeft wel 8 tot 15 positieve ervaringen nodig voordat het bepaalde voeding succesvol accepteert. Voordat kinderen iets echt lekker vinden, moeten er soms nog wel 10 tot 15 ervaringen overheen gaan.

Goed eten betekent echter ook goed gedrag aanleren. Hiervoor is het belangrijk dat ouders het goede voorbeeld geven en daarnaast ook veel aandacht hebben voor de kinderen tijdens het eten.

 

Mijn kind moet eten!

Het is natuurlijk heel begrijpelijk. Je wilt alleen het allerbeste voor je kind. Goede voeding is een essentiële basis voor een gezond lichaam en dus zien sommige ouders het als een heilig doel om het kind te voorzien van de beste en meest gezonde voeding. Het risico is echter groot dat dit een strijd wordt en dat het kind continue onder druk wordt gezet om te eten.

Druk uitoefenen gebeurt natuurlijk verbaal, maar ook fysiek door bijvoorbeeld dwingend een lepeltje voor de mond van je kind te houden. Omkoopgedrag (‘Als je je groenten op eet dan…’) komt ook veel voor. Al deze vormen van druk blijken contraproductief te zijn.

Soms kan het zelfs een vicieuze cirkel worden. Uit onderzoek is gebleken dat moeders (waarschijnlijk ook vaders, maar in dit onderzoek deden alleen moeders mee) met kinderen die slecht eten vaker depressief en angstig zijn, vaker last hebben van stress en mede daardoor een verminderd oplossend vermogen hebben. Tijdens het eten leidt dit uiteraard tot meer negatieve emoties en dit is weer van invloed op de mate waarin kinderen eten.

 

Vertrouw op de natuur

Kinderen die regelmatig onder druk worden gezet om ‘het bordje leeg te eten’ of alleen eten terwijl ze afgeleid worden, blijken ongevoeliger te worden voor verzadigingssignalen. Kinderen die niet meer goed aanvoelen wanneer ze goed hebben gegeten, kunnen teveel gaan eten. Druk en afleiding zijn onnatuurlijk en leiden uiteindelijk tot een negatieve sfeer rondom het eten en zelfs tot overeten en overgewicht op latere leeftijd.

Het is de taak van ouders om van het eten een positieve ervaring en vooral geen strijd te maken. Strenge maar optimistische ouders blijken de beste resultaten te boeken. Dit betekent concreet dat ouders bepalen wat kinderen eten, wanneer zij eten en hoeveel er op een bordje ligt. Daar houdt het echter op. Hoeveel er uiteindelijk gegeten wordt beslist het kind zelf.

Vergeet ook niet dat het lichaam van kinderen vaak hele goede signalen geeft. Zo kunnen kieskeurige eters ook andere redenen hebben om bepaalde voeding te weigeren, zoals bijvoorbeeld een allergie of een intolerantie.

 

Maak een plan!

Een concreet plan voor de verbetering van het eetgedrag van je kind is niet moeilijk en zeer effectief:

  1. Bepaal aan de hand van het huidige eetpatroon van je kind en het eetpatroon van je gezin wat de routine wordt. Op welke tijdstippen wordt er gegeten? Het gaat hier om de drie hoofdmaaltijden en eventuele tussendoortjes, in totaal 5 tot 6 eetmomenten. Zet op papier hoe laat er gegeten wordt.
  2. Zorg dat er tussen de eetmomenten minimaal 2 à 3 uur ligt, gedurende deze periode wordt er niet gegeten, ook niet als je lieve schat de tent bij elkaar brult.

Vervolgens is het een kwestie van invullen:

  • Biedt porties aan die bij de leeftijd van je kind passen.
  • Drinken en vloeibare voeding (bijvoorbeeld soep) kunnen de kleine maag van je kind zodanig vullen dat ze geen trek hebben. Geef dergelijke producten aan het einde van een eetmoment.
  • Laat kinderen meepraten over het eetplan. ‘Wat eten we morgen?’
  • Laat kinderen helpen bij de voorbereiding van het eten.
  • Eet allemaal hetzelfde.
  • Zorg dat het eten gevarieerd is, probeer iedere dag wat anders te eten en biedt kinderen geregeld voeding aan dat ze eerder niet wilden proberen of niet lustten.
  • Zorg dat alle afleiding weg is (geen TV, geen tablets, geen speelgoed).
  • Heb aandacht voor elkaar tijdens het eten en geef het goede voorbeeld. Eten is een sociale activiteit.
  • Wees positief, ook al eet je kind niets. Verwijt je kind niets en dring niet aan.
  • Als een kind klaar is met eten is het verstandig direct af te ruimen.
  • Stop na 15 à 20 minuten, ook al heeft je kind niets gegeten. Langer eten mag alleen als je kind lekker aan het eten is.
  • Ook al zet je kind het huis op z’n kop: eten doen we pas tijdens het volgende eetmoment. Dus ook als je kind bijvoorbeeld tijdens de lunch niets heeft gegeten: er wordt niet gegeten tot het volgende eetmoment.
  • Blijf ondanks de herrie die dan kan ontstaan neutraal en positief!
  • Wordt niet kwaad, koop niet om, straf niet, blijf positief en…doe alsjeblieft niet alsof het eten een vliegtuig is :-)

Heb jij nog tips voor ouders met moeilijk etende kinderen? Laat het weten onderaan dit blog!

 

Bronnen

Lafraire J, Rioux C, Giboreau A, et al. Food rejections in children: Cognitive and social/environmental factors involved in food neophobia and picky/fussy eating behavior. Appetite. 2016;96:347-357 (available online September 21 2015).

Green RJ, Samay G, Miqdady MS, et al. How to improve Eating Behaviour during Early Childhood? Pediatric Gastroenterology, Hepatology & Nutrition. 2015;18(1):1-9.

Lam J. Picky Eating in Children. Frontiers in Pediatrics. 2015;3(41). doi: 10.3389/fped.2015.00041

Mitchell GL, Farrow C, Haycraft E, et al. Parental influences on children’s eating behavior and characteristics of successful parent-focused interventions. Appetite. 2013;60:85-94.

Ong C, Phuah KY, Salazar E, et al. Managing the ‘picky eater’ dilemma. Singapore Medical Journal. 2014;55(4):184-190.

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!