Superager

Wel eens gehoord van Superagers? Superagers zijn 80-plussers die een boven modaal geheugen hebben voor hun leeftijd. Deze krasse knarren zouden zelfs een geheugen hebben dat normaal is voor mensen die 20 tot 30 jaar jonger zijn dan zij zelf.

Uit onderzoek blijkt dat de Superagers een duidelijk dikkere hersenschors hebben dan hun leeftijdgenoten. Ook vertonen zij ten opzichte van 50-65 jarigen vrijwel geen slijtage in de hersenschors. Bovendien bleken hun hersenen ook relatief ‘resistenter’ tegen ziektes zoals Alzheimer.

Het functioneren van onze hersenen begint af te nemen vanaf ongeveer ons dertigste jaar en de afname verloopt redelijk snel vanaf ons 50ste jaar.

Als we jong zijn lijken we best op elkaar. Uit een onderzoek onder 1000 artsen tussen de 30 en 90 jaar kwam bijvoorbeeld naar voren dat de gemiddelde hersencapaciteit onder de jongere artsen behoorlijk overeen kwam. Hoe ouder de artsen echter werden, des te meer varieerde deze hersencapaciteit. Een hogere leeftijd ging gemiddeld gezien samen met een slechter presterend brein, maar onder de seniore artsen deed de topgroep echter niet onder voor de jongeren. Gezien de hoge scores was het niet aannemelijk dat deze artsen vroeger nog veel slimmer waren, dus leek het vooral te komen door een verminderde slijtage.

 

Alleen maar hersenen?

Ik vond de term Superager zo ontzettend leuk, dat ik het tegenwoordig breder inzet. Ik heb daarom mijn eigen definitie van een superager:

Superagers zijn mensen die zo jong mogelijk oud willen worden. Zij zijn bovengemiddeld fit en scherp voor hun leeftijd. Een geslaagde superager staat boven de 80 jaar nog midden in het leven.

Natuurlijk moet het je ook gegeven zijn om boven de 80 jaar nog fit en scherp te zijn, maar met deze definitie probeer ik ook aan te geven dat het gaat om het doel. Wil je eigenlijk wel fit en scherp oud worden? Zo ja? Dan ben ook jij een superager. Het gaat om de weg, niet het doel :-)

 

Is het aangeboren?

Hoe wij ouder worden wordt voor ongeveer 25% bepaald door onze genen en is dus erfelijk. Maar liefst 75% wordt echter bepaald door wat wij zelf doen: onze leefstijl. Het heeft dus echt zin om zelf het heft in handen te nemen!

Hoe snel je effect kan boeken met een gezonde leefstijl, bleek wel uit een recent onderzoek. Een groep mensen van gemiddeld 64 jaar werd in twee groepen verdeeld: een groep die onder begeleiding ging sporten en een groep die op een wachtlijst werd gezet. De gehele groep bestond uit relatief gezonde mensen, die op het moment van onderzoek geen relevante fysieke of psychische klachten had. De groep die ging sporten kreeg drie trainingen per week van een uur. Al na 6 weken lieten ze verbeteringen zien in termen van cardiovasculaire gezondheid, cognitie (verstandelijke vermogen) en de bloedcirculatie in de hersenen.

 

Beweging

Erik Scherder

Erik Scherder

De relatie tussen beweging en hersen is een stokpaardje van Erik Scherder, hoogleraar neurpsychologie en bewegingswetenschappen, maar vooral ook bekend als ‘die leuke professor’ die regelmatig op bezoek komt in De Wereld Draait Door. In zijn boekje ‘Laat je hersenen niet zitten’ houdt hij een geweldig betoog over beweging. Niet alleen stimuleert hij de gezonde mens meer te bewegen, maar vertelt hij ook over de gevaren van te weinig beweging in bijvoorbeeld gevangenissen en in ziekenhuizen. We kennen allemaal wel voorbeelden van ouderen die voor een relatief kleine ingreep het ziekenhuis in gingen, waarna ‘het ineens helemaal bergafwaarts ging’.

Deze snelle achteruitgang hangt vaak samen met verlies van spiermassa door een combinatie van te weinig voeding (vooral eiwitten) en te weinig beweging, lees hier meer over ‘ouder en slapper’.

 

Bodybuilder 78 jaar vegan

Jim Morris: 77 jaar en ‘vegan’ bodybuilder

Hoe word ik een Superager?

Een Superager is niet alleen fitter en scherper op een hogere leeftijd, maar ziet er ook jonger uit. In Leiden hebben ze ontdekt dat mensen die er jonger uitzien, vaak een lager bloedglucose hebben. Een relatief lage bloedglucose heeft echter nog meer voordelen, zoals het tegengaan van zogenaamde suikerdips, lees hier meer.

Het onderzoek uit Leiden maakt onderdeel uit van de Leiden Lang Leven Studie, een heel groot onderzoek naar een soort van Superagers. In die studie werd ontdekt dat families waarin relatief veel mensen heel oud worden, vaker een bepaalde genetische ‘handtekening’ hebben. Het geeft hen 10% meer kans om héél oud te worden. Deze Superagers hebben een erfelijke aanleg voor een lage bloeddruk, een betere vethuishouding en een betere insulineregulatie waardoor ze een lagere bloedglucose hebben.

Maar wat nu als je getrouwd bent met zo’n Superager die je links en rechts inhaalt? Ook daar hebben de Leidse onderzoekers aan gedacht! 12,5% minder eten en 12,5% meer bewegen bleek een uitvoerbaar advies met onverwacht goede uitkomsten: na slechts 3 maanden voelden de deelnemers zich beter, waren ze gemiddeld 3,5 kg afgevallen en waren hun bloedwaardes verbeterd. En dat slechts met 12,5% minder kilocalorieen en 12,5% meer bewegen. Stel je voor wat er gebeurt als je niet alleen 12,5% minder eet, maar ook nog beter eet? En als je niet alleen meer beweegt, maar ook nog zorgt dat je sterker en soepeler wordt?

 

Inspiratie van een Superager

Een prachtige inspiratiebron voor Superagers is Phyllis Sues, 89 jaar. Phyllis begon met piano spelen op haar 72ste, ze begon met yoga op haar 85ste en hing voor het eerst in een trapeze (!) op haar 86ste.

Ook Phyllis heeft botontkalking en zelfs artritis, zo vertelt ze in het filmpje. Maar in plaats van bij de pakken neer te zitten, nam ze yogales om haar evenwicht te trainen, zodat het risico op vallen kleiner werd.

 

Ik ben een Superager! En jij?

 

Bronnen

Harrison TM, Weintraub S, Mesulam MM, et al. Superior Memory and Higher Cortical Volumes in Unusually Successful Cognitive Aging. Journal of the International Neuropsychological Society. 2012;18(6):1081-85.

Rogalski EJ, Gefen T, Shi J, et al. Youthful Memory Capacity in Old Brains: Anatomic and Genetic Clues from the Northwestern SuperAging Project. Journal of Cognitive Neuroscience. 2013;25(1):29-36.

Chapman SB, Aslan S, Spence JS, et al. Shorter term aerobic exercise improves brain, cognition, and cardiovascular fitness in aging. Frontiers in Aging Neurosciene. 2013;5(75):1-9.

Weintraub S, Powell DH, Whitla DK. Successful cognitive aging: Individual differences among physicians on a computerized test of mental state. Journal of Geriatric Psychiatry. 1994;27(1):15-34.

De Deugd-van Kalkeren A, de Ree M. En we leefden nog lang en gezond! Jonge onderzoekers over gezond oud worden. Netherlands Consortium for Healthy Ageing. http://www.healthy-ageing.nl/UserFiles/file/En_we_leefden_nog_lang_en_gezond.pdf

Noordam R, Gunn DA, Tomlin CC, et al. High serum glucose levels are associated with a higher perceived age. Age. 2013;35(1):189-95.

Hoekstra T. Leren van langlevenden. Cicero. April 2014. http://www.samenoudsamenthuis.nl/algemeen/11001/9/0/30

Van den Brink E. Iets minder eten en iets meer bewegen. Cicero. December 2013. http://www.samenoudsamenthuis.nl/algemeen/10998/9/0/30

Scherder E. Laat je hersenen niet zitten: hoe lichaamsbeweging de hersenen jong houdt. 8e druk. Amsterdam: Athenaeum – Polak & Van Gennep; 2014.

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!