Dr. Kim Williams, voorzitter van de Amerikaanse vereniging van cardiologen: ‘Er zijn 2 soorten cardiologen: veganisten en de rest die de data niet gelezen heeft.’

Ongeveer 1 op de 3 mensen overlijdt aan hart- en vaatziekten, onder vrouwen is het aantal nog hoger. Toch is dat niet nodig. Tot en met de voorzitter van de Amerikaanse vereniging van cardiologen (zie foto) is ervan overtuigd dat wij met gezonde voeding hart- en vaatziekten kunnen terugdraaien.

Atherosclerose

slagaderverkalking

Atherosclerose of slagaderverkalking

De bron van alle kwaad bij hart- en vaatziekten is atherosclerose. ‘Athero’ staat voor slagader en ‘sclerose’ voor verharden, atherosclerose wordt daarom ook wel slagaderverkalking genoemd (dit heeft dus niets met kalk te maken!) en dit wordt veroorzaakt door plaques, ophopingen in de vaatwand. Op het plaatje zie je dat er een soort tussenruimte zit waar zich allemaal rommel verzamelt, dat is plaque. Die rommel zijn allerlei restjes, onder andere van witte bloedcellen en vetten.

Je kan je voorstellen dat op zo’n manier een ader langzaam dicht slibt. Het is echter ook mogelijk dat het velletje over de ‘rommel’ ineens losraakt, waardoor de inhoud een ader plotseling blokkeert. Dat is de meest voorkomende oorzaak van een hartaanval, de oorzaak die je ook meestal niet ziet aankomen. Hierdoor kan het ook voorkomen dat een op het oog gezond persoon van rond de 40 ineens overlijdt.

We zijn allemaal hartpatiënt

Uit een oud onderzoek onder jong gestorven Amerikaanse soldaten, bleek dat – ondanks het feit dat we allemaal met schone aders geboren worden – atherosclerose al aanwezig is bij jonge mensen van rond de 20 jaar. Sommige artsen menen dat 65-plussers die leven op een Westers dieet feitelijk allemaal hartpatiënten zijn en dat dit niet alleen tot uiting komt in een hartaanval, maar bijvoorbeeld ook in beroertes, dementie en in algemene aftakeling door verzwakking.

Samengevat kan je stellen dat een teveel aan vrije radicalen, een tekort aan antioxidanten en een constante aanwezigheid van inflammatie (milde ontsteking) leiden tot een ophoping van rommel in de vaatwanden van je aders. Die inflammatie kan onder andere gemeten worden door het gehalte CRP in het bloed te meten, een indicator die voor vrouwen een betere voorspeller blijkt te zijn voor hart- en vaatziekten dan cholesterol bij mannen.

Een behandeling met geweldig resultaat

Tijdens de Tweede Wereldoorlog namen de Duitsers veel in beslag, ook het eten. Hierdoor werden bijvoorbeeld de inwoners van Noorwegen tussen 1940 en 1945 genoodzaakt over te schakelen naar een vrijwel plantaardig dieet. In plaats van een dieet dat voornamelijk bestond uit vlees en melkproducten aten ze ineens vis, magere melk, granen, aardappelen in groenten. Een prachtig oud (1951) artikel in The Lancet (een gerenommeerd wetenschappelijk tijdschrift) beschrijft dat de Noren in plaats van 3500 kilocalorieën per dag nog maar een kleine 3000 binnen kregen en dat vooral het aandeel vet flink daalde, van ongeveer 160 gram naar 70 gram per dag. Hoewel er wel sprake was van gewichtsverlies, betrof het in Noorwegen dus geen hongerwinter zoals in Nederland.

De impact van deze verandering in het dieet van de Noren was echter verbazingwekkend. In het plaatje uit het artikel hieronder zie je hoe het aantal overlijdensgevallen als gevolg van hart- en vaatziekten vanaf 1940 een sterke daling laat zien en na de oorlog weer oploopt.

hart- en vaatziekten noorwegen 40-45
Een vergelijkbaar beeld komt ook naar voren uit een onderzoek onder de lokale bevolking in Uganda, waar hart- en vaatziekten vrijwel niet voorkomen. Het voedingspatroon blijkt zeer arm aan vet en vooral te bestaan uit cassave, bakbananen, zoete aardappelen, gierst, pompoen, tomaat, groene bladgroenten, peulvruchten, wat pinda’s en granen.

En hetzelfde beeld komt naar voren in China. Uit de bekende China Study (Cornell en Oxford University) bleek dat in een provincie met ongeveer een half miljoen inwoners gedurende de studieperiode van 3 jaar geen enkele man onder de 65 jaar overleed aan hart- en vaatziekten. Het dieet? Je raadt het ondertussen wel…

Hoe verlaag je het risico op hart- en vaatziekten?

De algemeen aanvaarde en bekende dingen die je zelf kan doen om het risico op hart- en vaatziekten te verlagen zijn:

  • Niet roken: een jaar na het stoppen met roken is de kans op een hartinfarct met 50% afgenomen en na 15 jaar is er geen verschil meer met iemand die nooit gerookt heeft.
  • Niet teveel eten
  • Zo min mogelijk verzadigde vetten en zout eten
  • Als je teveel weegt: afvallen
  • Minimaal 30 minuten per dag bewegen
  • Stress vermijden

Daarmee maak je een heel aardig begin :-)

Visolie verlaagt toch ook het risico op hart- en vaatziekten?

Het is algemeen bekend dat consumptie van vette vis (rijk aan omega-3 vet) het risico op hart- en vaatziekten doet afnemen, omdat het de stijfheid van aders verminderd. Steeds meer mensen vragen zich daarom af of vegetariërs en veganisten niet gebaat zouden zijn bij omega-3 supplementen, bijvoorbeeld in de vorm van omega-3 capsules op basis van algen. Hoewel een dergelijk supplement geen kwaad kan (mits gebruikt volgens de aanwijzingen), is het interessant te weten dat vegetariërs (inclusief veganisten) slechts een derde van het risico lopen op hart- en vaatziekten en dat van de zogenaamde ‘arteriële stijfheid’ bij veganisten minder sprake is dan bij mensen die wel vlees en vis eten.

Los van de visolie…maar liefst twee derde minder risico op hart- en vaatziekten bij een vegetarisch of veganistisch voedingspatroon!

Een programma dat hart- en vaatziekten terugdraait

Caldwell Esselstyn begon ooit als chirurg, maar werd wereldberoemd door zijn ‘extreme’ behandeling van hart- en vaatziekten. Let wel, het gaat hier niet meer over ‘risico verlagen’ of ‘preventie’. Het gaat hier over patiënten die al in een behoorlijk ver gevorderd stadium van hart- en vaatziekten zijn. Vrijwel alle patiënten die zich houden aan het volledig plantaardige dieet dat dr. Esselstyn voorschrijft zijn binnen de kortste keren van hun klachten af en hoeven zelfs geen medicijnen meer te nemen. Vaak wordt hem verweten dat zijn dieet veel te extreem is. Hierover zegt hij:

Sommige mensen denken dat een ‘plant based whole food diet’ extreem is. Zo’n half miljoen mensen per jaar laten hun borstkas opensnijden, zodat er een ader uit hun been aan een kransslagader vastgenaaid kan worden. Je zou kunnen zeggen dat dat vrij extreem is. 

Dr. Dean Ornish, ook bekend van leefstijlinterventies en plantaardige voeding in de strijd tegen welvaartsziekten, ontwikkelde een programma dat niet alleen hart- en vaatziekten oplost, maar ook diabetes mellitus type 2. Uit een onderzoek bleek dat het programma zelfs in staat bleek telomeren te verlengen en dus te verjongen. Ook dit succesvolle programma is gebaseerd op een voedingspatroon dat rijk is aan groenten, fruit, granen en peulvruchten.

Kortom: van hart- en vaatziekten kunnen we niet alleen genezen, maar er is zelfs een grote kans dat de ziekten teruggedraaid worden met een plantaardig voedingspatroon!

In het kader tot slot nog een vrije vertaling uit het geweldige boek ‘How not to die’ van dr. Michael Greger. Een arts die er zijn levenswerk van heeft gemaakt mensen te overtuigen van de kracht van een plantaardig dieet.

Het best bewaarde geheim in de geneeskunde is het feit dat ons lichaam zich onder de juiste condities, zelf geneest.
Als je heel hard met je kin op een tafel beukt, dan wordt het rood, opgezwollen en pijnlijk. Maar die kin geneest vanzelf weer als je gewoon rustig aan doet en je je lichaam zijn wonderen laat verrichten. Maar wat als je je kin drie keer per dag op de tafel blijft beuken? Bijvoorbeeld tijdens het ontbijt, de lunch en het diner? Tja, dan geneest het nooit. In dat geval zou je naar de dokter kunnen gaan en zeggen dat je kin zo’n pijn doet. ‘Geen probleem’, zal de huisarts zeggen, terwijl er een receptje voor pijnstillers wordt uitgeschreven.

Je zou dan naar huis gaan, gezellig doorgaan met het drie keer per dag op de tafel beuken van je kin, maar door de pijnstillers zou je zoveel beter voelen! Duizendmaal dank voor de moderne geneeskunst!

Dat is dus wat er gebeurt als je bijvoorbeeld medicijnen slikt tegen pijn in de borst. Een enorme opluchting, maar het lost het echte probleem natuurlijk niet op. Je lichaam wil zich namelijk herstellen, maar als je je drie keer per dag blijft verwonden, dan verstoor je dat genezingsproces.

Nu kan je kiezen voor ‘zondigen met mate’ en jezelf daarmee met een kleinere hamer blijven slaan, maar waarom zou je jezelf überhaupt slaan en verwonden? Je kan er namelijk voor kiezen jezelf niet meer te beschadigen, zodat je lichaam zich vanzelf, op een natuurlijke wijze kan genezen, zodat je weer gezond kan worden.

Bronnen

RIVM. Volksgezondheidenzorg.info. Sterfte naar hoofdgroepen van doodsoorzaken. 2011.

Enos, WF, Holmes RH, Beyer J. Coronary disease among United States soldiers killed in action in Korea. Journal of the American Medical Association. 1953;152:1090-1093.

Willcox JK, Ash SL, Catignani GL. Antioxidants and prevention of chronic disease. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. 2004;44(4):275-295.

Jenkins DJA, Kendall CWC, Marchie A, et al. Direct comparison of dietary portfolio vs statin on C-reactive protein. European Journal of Clinical Nutrition. 2005;59:851–860.

Strom A, Jensen RA. Mortality from circulatory diseases in Norway 1940–1945. The Lancet. 1951;1(3):126–129.

Shaper AG, Jones KW. Serum-cholesterol, diet, and coronary heart-disease in Africans and Asians in Uganda. International Journal of Epidemiology. 2012;41(5):1221-1225.

Campbell TC, Parpia B, Chen J. Diet, lifestyle, and the etiology of coronary artery disease: the Cornell China study. The American Journal of Cardiology. 1998;82(10B):18T-21T.

Hartstichting. Risico op hart- en vaatziekten. 

Hartstichting. Roken.

Sanders TAB. Plant compared with marine n-3 fatty acid effects on cardiovascular risk factors and outcomes: what is the verdict? American Journal of Clinical Nutrition. 2014;100(suppl):453S-458S.

Esselstyn jr CB. Prevent and Reverse Heart Disease: The Revolutionary, Scientifically Proven, Nutrition-Based Cure. New York: Penguin Group. 2007.

Greger M, Stone G. How Not to Die: Discover the Foods Scientifically Proven to Prevent and Reverse Disease. New York: Flatiron Books; 2015.

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!