borstkanker

Je hebt een kans op ongeveer 1 op 3 om te overlijden aan kanker. Bij vrouwen die kanker krijgen, gaat het in 25% van de gevallen over borstkanker. Ieder jaar wordt borstkanker geconstateerd bij ongeveer 15.000 vrouwen in Nederland. Je hebt dus 12-13% kans om ooit in je leven borstkanker te krijgen. Gelukkig stijgen de overlevingskansen ieder jaar.

Kortom, voldoende reden aandacht te besteden aan voeding en borstkanker. Niet in de laatste plaats omdat het World Cancer Research Fund deze maand een fors nieuw rapport publiceerde over leefstijl en borstkanker.

Risico op borstkanker

In 5-10% van de gevallen krijgen vrouwen borstkanker, omdat ze daar een erfelijke aanleg voor hebben. Zij hebben bijvoorbeeld een mutatie in het BRCA 1 of BRCA 2 gen. Deze vrouwen hebben levenslang 60 à 70% kans om borstkanker te krijgen.

Er zijn ook hormonale risicofactoren. Zo hebben kinderloze vrouwen en vrouwen die relatief lang menstrueren (vroege eerste menstruatie en/of late overgang) een hoger risico op borstkanker. En tot slot spelen ook leefstijlfactoren een rol.

Borstkanker en leefstijl

Er zijn altijd mensen te vinden die heel gezond eten, niet drinken, niet roken en veel sporten en tòch kanker krijgen. Dat is natuurlijk heel erg. Toch is het zo dat een gezonde leefstijl het risico op kanker echt verlaagt. Wil je weten wat je daarvoor moet doen of laten? Lees dan dit blog over het voorkomen van kanker.

Specifiek voor borstkanker gelden de volgende adviezen:
• Weinig tot geen alcohol drinken.
• Een gezond gewicht (BMI 19-25).
• Een niet te grote middelomvang (niet meer dan 80 cm).
• Borstvoeding geven.
• Regelmatig bewegen (30 minuten matig intensieve beweging per dag, minimaal 5 dagen per week).

Er is wel verschil tussen borstkanker krijgen voor of na de overgang. Zo blijkt een laagje vet vrouwen voor de overgang enigszins te beschermen tegen borstkanker. Dit komt omdat zwaardere vrouwen minder oestrogenen aanmaken. Na de overgang verhoogt overgewicht juist het risico.

Help! Ik heb borstkanker!

De ervaring leert dat mensen die de diagnose ‘kanker’ krijgen een enorme behoefte hebben om -naast alles wat hen overkomt aan behandelingen- ook zelf iets te doen. Vaak uit zich dit in het zoeken naar voedingsadviezen. Helaas gaan veel mensen pas in deze fase voor het eerst hun voedingspatroon verbeteren en verwachten ze van deze aanpassingen in hun voeding relatief veel effect.

Er zijn boekenplanken vol geschreven over voeding en kanker en dus vestigen mensen veel hoop op de impact die voeding kan hebben. Soms denkt men dat voeding genezend werkt of gaat men nog verder en stopt men met de reguliere behandeling om volledig over te gaan op een voedingstherapie.

Kan je met behulp van voeding genezen van kanker?

Helaas moet ik je hierop het antwoord schuldig blijven. En mijn advies is: wees uitermate kritisch naar mensen die menen je te kunnen genezen met behulp van een voedingstherapie.

Hoewel er prachtige voorbeelden zijn van mensen die aan de hand van dergelijke diëten zijn genezen, is het onderzoek naar deze diëten erg mager. We noemen dit anekdotisch bewijs: enkele gevallen (‘anekdotisch’) waarbij de therapie inderdaad geholpen heeft.

Weinig geld voor onderzoek naar relatie voeding en kanker

Hoe veelbelovend sommige voedingstherapieën ook lijken te zijn: er is simpelweg te weinig onderzoek naar gedaan om te zeggen dat het werkt. De belangrijkste reden voor dit gebrek aan onderzoek is dat er weinig geld beschikbaar is.

Grote, beursgenoteerde farmaceutische bedrijven stoppen heel erg veel geld in onderzoek naar medicijnen. Hoewel zij natuurlijk op zoek zijn naar goede, werkende therapieën, is hun drijfveer vooral ook economisch. Ze zijn dus op zoek naar medicijnen waarop een patent aangevraagd kan worden. Hieraan kan immers in korte tijd het meeste geld verdiend worden.

Een voedingstherapie is economisch gezien veel minder interessant dan een chemotherapie. Dit is heel erg jammer en ook de reden dat onderzoek naar de relatie tussen voeding en kanker inderdaad erg beperkt is. Gelukkig zijn er instituten zoals het World Cancer Research Fund (WCRF) die wèl onderzoek doen naar preventie en de relatie tussen kanker en voeding.

Leefstijladvies voor vrouwen na diagnose borstkanker

WCRF borstkankerVoor vrouwen die borstkanker hebben of genezen zijn van borstkanker staat in het laatste rapport van het WCRF een nuttig advies. Zoals verwacht kon worden hebben vrouwen die een gezond gewicht hebben en lichamelijk actief zijn een betere prognose nadat bij hen borstkanker is geconstateerd. Bovendien is het risico dat kanker (in welke vorm dan ook) terugkomt kleiner.

Maar het rapport gaat nog een stap verder. Het beantwoordt eindelijk ook de vraag over soja. Veel vrouwen, maar ook voedingsdeskundigen en specialisten waren onzeker over de vraag of soja nu juist goed of slecht is voor vrouwen met borstkanker.

Vrouwen die na de diagnose meer soja eten, lopen – volgens het onderzoek van het WCRF – minder risico aan de ziekte te overlijden dan vrouwen die minder soja eten. Heb je dus borstkanker (gehad), neem dan gerust een bakje sojayoghurt.

En tot slot wordt vrouwen met borstkanker geadviseerd veel vezelrijke voeding te eten. Vezels worden geassocieerd met een lager risico op overlijden aan de gevolgen van borstkanker. Zorg dus altijd voor volkoren graanproducten (brood, rijst, pasta) en eet daarnaast veel groenten en fruit.

Behandeling van borstkanker

De meest gebruikte reguliere behandelingen van borstkanker zijn: chirurgie, radiotherapie, chemotherapie en hormoontherapie. Meestal gaat het om een combinatie van meerdere therapieën. Borstkanker komt in vele vormen en daarvoor zijn op maat ontwikkelde behandelingen beschikbaar. Iedere dag verbeteren de behandelingen en wat in ziekenhuis A normaal is, kan in ziekenhuis B hopeloos verouderd gevonden worden.

Het is daarom verstandig een second opinion aan te vragen. Ook al is je arts nog zo aardig en deskundig, het is niet meer dan menselijk dat hij of zij een beetje bedrijfsblind is geworden. Wees kritisch, vraag door, overleg met je verzekeraar, zorg dat je bij de juiste specialist komt en krijg die second opinion!

Speciale diëten en supplementen

Ineens je dieet volledig omgooien levert relatief weinig op. Voeding en het aanpassen van je leefstijl heeft impact op de lange termijn. Door een gezonde leefstijl sta je er ook veel beter voor op het moment dat je onverhoopt toch ziek wordt. Zo is het bijvoorbeeld goed te weten dat overgewicht de kans op complicaties verhoogt bij chirurgie en radiotherapie. En in een eerder blog schreef ik al eens over het belang van spiermassa: vrouwen met relatief meer spiermassa verdragen de chemotherapie veel beter dan vrouwen die weinig spiermassa hebben.

Kortom: gezond en voldoende eten is het beste dieet voor tijdens de behandeling tegen kanker. Supplementen kunnen nuttig zijn (bijvoorbeeld glutamine) maar het is absoluut noodzakelijk dit altijd te overleggen met de specialist of een gespecialiseerde diëtist. Supplementen kunnen namelijk ongewenste bijwerkingen hebben op de tumorgroei en op de behandeling. Zo bleek bijvoorbeeld uit onderzoek dat visolie kan leiden tot resistentie tegen chemotherapie.

Dus: zorg voor een gezonde leefstijl en blijf kritisch!

Bronnen

Integraal Kankercentrum Nederland. Cijfers over kanker. http://www.cijfersoverkanker.nl/selecties/Dataset_1/img544deced85f1a

Vogel J. Beijer S. Doornink N, et al. Handboek Voeding bij Kanker. Utrecht; De Tijdstroom: 2012.

Antoni van Leeuwenhoek Nederlands Kanker Instituut. Borstkanker (mammacarcinoom). http://www.avl.nl/kankersoorten/borstkanker/

World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research. Continuous Update Project Report. Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Breast Cancer. 2010.

World Health Organization. BMI Classification. http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html

Zelissen PMJ. Informatorium voor Voeding en Dietetiek: Farmacotherapie ter behandeling van obesitas. Houten: Bohn Stafleu van Loghum; 2013. p. 935.

Nederlands Instituut voor Sport & Bewegen. De Beweegnorm. http://www.30minutenbewegen.nl/home-ik-voer-campagne/over-de-campagne/de-beweegnorm.html

Roodhart JML, Daenen LGM, Stigter ECA. Mesenchymal Stem Cells Induce Resistance to Chemotherapy through the Release of Platinum-Induced Fatty Acids. Cancer Cell. 2011;20(3):370–383.

 

Ook interessant

Share this....

Deel dit met je vrienden!